Lees voorBinnen de Vrijwilligersacademie starten binnenkort een aantal workshops, speciaal ontwikkeld voor vrijwilligers in allerlei soorten functies. Peter Zijsling en Joyce Hollander vertellen hoe deze trainingen tot stand zijn gekomen en waarom ze zo breed inzetbaar zijn.
De workshops hebben stuk voor stuk een Twentse titel. Dat geeft niet alleen een knipoog naar de regio, maar maakt ook meteen duidelijk dat de workshops dicht bij de praktijk staan.
Tijdens de workshops draait alles om situaties die vrijwilligers regelmatig tegenkomen, of je nu actief bent bij de scouting, een sportclub of in een verzorgingshuis. Denk aan hoe je een goed gesprek voert met iemand die je begeleidt, of hoe je omgaat met een groep waarin het soms onrustig of ingewikkeld kan zijn. Ook onderwerpen als ethiek komen aan bod.
Peter schetst een herkenbare situatie: “wat doe je wanneer iemand waarvoor je vrijwilligerswerk doet, je vraagt een fles sterke drank te kopen, terwijl je weet dat die persoon vermoedelijk te veel drinkt? Je staat er alleen voor, moet ter plekke beslissen en loopt bovendien het risico dat je relatie met deze persoon onder druk komt te staan. Juist voor dit soort dilemma’s bieden de workshops handvatten.
Daarnaast kunnen vrijwilligers in situaties terechtkomen die een stukje spannender zijn, bijvoorbeeld wanneer iemand dreigend of intimiderend gedrag laat zien.”
Joyce vertelt dat de workshops daarom ook aandacht besteden aan het herkennen van agressie en aan manieren om daar veilig op te reageren. Dat is niet altijd zwaar of ingewikkeld; de kunst is om te normaliseren, ruimte te bieden voor wat iemand wíl delen en de sfeer licht te houden.
“Niemand hoeft over zijn eigen grenzen heen te gaan. Deelnemers mogen aangeven dat ze ergens geen voorbeeld van willen geven, of dat iets nog te persoonlijk voelt. De bedoeling is juist dat mensen na afloop naar huis gaan met nieuwe inzichten en het gevoel dat ze iets geleerd hebben niet met een zwaar hoofd.”
Hoewel vrijwilligers onderling in heel verschillende situaties werken, blijken veel ervaringen opvallend herkenbaar. Peter gebruikt hiervoor het beeld van een omgekeerde trechter: iemand brengt een persoonlijk voorbeeld in; een ingewikkelde situatie met een jongere bij de sportvereniging, en vervolgens wordt dit uitgewerkt naar de brede vraag die voor vrijwel iedereen geldt, zoals: hoe maak je eigenlijk contact met iemand die weerstand laat zien? De herkenning die dan ontstaat, vormt vaak een belangrijk onderdeel van de meerwaarde van de workshops. Vrijwilligers ontdekken dat anderen tegen dezelfde dingen aanlopen, wat niet alleen oplucht, maar ook motiveert om van elkaar te leren.
Een prettige, veilige sfeer is daarbij cruciaal. Joyce en Peter vinden het belangrijk dat deelnemers zich meteen welkom voelen. Een hand bij de deur, een kop koffie en een laagdrempelige start zorgen ervoor dat mensen zich vrij voelen om met elkaar te praten. Dat maakt de workshops leuker, interactiever en persoonlijker dan wanneer er alleen zenden plaatsvindt. Humor speelt daarbij ook een rol. Het mag licht zijn, het mag leuk zijn, ook al gaat het soms over serieuze onderwerpen.
De workshops zijn bovendien geschikt voor vrijwilligers van alle leeftijden en in uiteenlopende rollen. Of je nu met jonge kinderen werkt, met pubers, met volwassenen of met ouderen, de kernvragen blijven vaak hetzelfde. Joyce kan door haar ervaring goed schakelen tussen die verschillende perspectieven. Dat maakt het volgens haar ook mogelijk om dit type training, met kleine aanpassingen, in te zetten voor jeugdige vrijwilligers. “Soms melden jongeren zich niet snel uit zichzelf voor zo’n workshop, maar de behoefte aan handvatten is er wel degelijk, juist omdat zij vaak met bijna-leeftijdsgenoten werken, wat weer een heel eigen dynamiek kent.”
De workshops brengen niet alleen kennis, maar bieden ook ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en onderlinge verbinding. Voor ons is het geslaagd als vrijwilligers naar huis gaan met meer inzicht, meer zelfvertrouwen en ook het gevoel: “Ik ben niet de enige, en ik kan hier echt iets mee.”
De eerstvolgende training is op woensdag 1 april en gaat over het werken met groepen. Een universeel onderwerp waar veel vrijwilligers mee te maken hebben.
